6.10 - Discipline Klimaat

Checklist potentiële ingrepen discipline klimaat

Ja

Nee

Voorziet het plan ingrepen die een effect kunnen hebben op het klimaat?

Denk hierbij aan de ingrepen die eerder beschreven werden bij disciplines zoals water, bodem, biodiversiteit, mobiliteit, ...

Kan de klimaatverandering effect hebben op het plan?

Als op alle vragen ‘NEE’ geantwoord word, kan de volgende conclusie opgenomen worden.

Het plan voorziet geen ingrepen die een effect kunnen hebben op het klimaat en de klimaatverandering is niet relevant voor het plan. Aanzienlijke effecten ten aanzien van klimaat worden bijgevolg niet verwacht.

Als op één of meerdere vragen ‘JA’ geantwoord wordt: ga verder.

Mogelijke bronnen van informatie

De IMPACT-tool van VMM: vmm.vlaanderen.be/diensten-producten/impact-tool.

De Praktijkgids voor klimaatadaptatie van VMM.

Feitelijke referentiesituatie / kwetsbaarheden

Naar analogie met de andere disciplines staat hier een paragraaf i.v.m. de 'feitelijke referentiesituatie', maar we stellen voor de geplande situatie en de referentiesituatie(s) meteen samen te beschrijven, en dus meteen ook de effecten van het planvoornemen te bespreken (zie verder). Er is dan geen aparte paragraaf over de referentiesituatie nodig.

Als de feitelijke referentiesituatie toch apart beschreven wordt, kunnen de verder vermelde aspecten aan bod komen.

Planologische referentiesituatie

Geef desgevallend aan dat de planologische referentiesituatie i.v.m. klimaat verschillend zou zijn van de feitelijke referentiesituatie i.v.m. klimaat, als het plangebied en de omgeving ingevuld zouden zijn volgens de planologische bestemming.

Voorbeeld: het plangebied heeft een bestemming als stedelijk ontwikkelingsgebied maar is braakliggend. Een plan voor een dergelijke situatie heeft meestal als doel om t.o.v. het vorig plan meer ruimte te voorzien voor groen en water, meer rekening te houden met hittestress, …

Zie ook de tip hierboven om de geplande situatie en de beide referentiesituatie(s) meteen samen te beschrijven.

Effectbespreking t.o.v. de feitelijke referentiesituatie

De mogelijkheid tot het optreden van aanzienlijke effecten dient op gemotiveerde wijze weerlegd te worden. Onderstaande tekstvoorbeelden kunnen hiervoor inspiratie geven.

De meeste plannen die screeningsgerechtigd zijn, hebben een zeer beperkte invloed op het klimaat, en dat heeft vooral te maken met de schaal/omvang. Hoewel veel kleine plannen samen een impact kunnen hebben, is het individuele effect van één plan niet significant. Toch wordt er bij de planvorming vaak aandacht besteed aan ‘doen wat kan’ om de oorzaken van klimaatverandering te beperken (mitigatie). In de omgekeerde richting kunnen ook kleinschalige plannen wel impact ondervinden van klimaatverandering. Voor de meeste plannen wordt daar al aandacht besteed van bij de planvorming (adaptatie). Deze aspecten kunnen aan bod komen bij de effectbeschrijving. De specifieke termen mitigatie en adaptie kunnen, maar hoeven niet, vermeld te worden..

Optie: maak gebruik van het Klimaatportaal Vlaanderen / de IMPACT-tool. Deze tool brengt de mogelijke klimaatverandering in Vlaanderen tot 2050 en 2100 gedetailleerd in beeld. Bespreek de meest relevante aspecten op maat van het plan. Dat kunnen zijn:

Hittestress (zeker relevant in stedelijke gebieden)
Overstromingsrisico
Droogte
Grondwaterstand
Zeespiegelstijging
…

Op basis van deze tool kan er bv. ingegaan worden op de aanwezigheid van kwetsbare instellingen (kinderopvang, onderwijs of ziekenhuis) met kans op hittestress in het plangebied,

Motivatie

Het plangebied ondervindt, zoals dat het geval is voor heel Vlaanderen, de gevolgen van de klimaatverandering: extreme weersomstandigheden, drogere zomers, nattere winters, meer hittegolven en een stijgend zeeniveau.

Indien van toepassing: Het plangebied ligt niet in een zone die specifiek kwetsbaar is voor effecten van de klimaatverandering.

De aspecten i.v.m. water werden ook al besproken in de disciplines water. Rekening houdend met de aard van het planvoornemen kan er redelijkerwijze worden geconcludeerd dat er geen aanzienlijke effecten vanuit het planvoornemen op het klimaat en van het klimaat op het planvoornemen optreden, om de volgende redenen:

De verhardingsgraad neemt niet/beperkt toe. OF De verhardingsgraad neemt af. Er wordt opgelegd om waar mogelijk waterdoorlatende verhardingen te gebruiken.
Er liggen geen waterlopen met hoog overstromingsrisico in het plangebied.
Er worden geen nieuwe overstromingsgevoelige zones gecreëerd.
Het plan omvat geen ingrepen op waterlopen.
Het plan heeft geen aanzienlijke impact op biotoopverlies.
Het plan heeft geen aanzienlijke impact op hitte-eiland effecten.
Het plan voorziet ruimte voor water en groen. Ga bv. in op ruimte voor beken, hemelwaterbuffering, infiltratie, … zoals opgenomen in het plan.
De nieuw te bouwen woningen/bedrijfsgebouwen zullen moeten voldoen aan alle geldende regels omtrent hergebruik, buffering en infiltratie van hemelwater, en energiezuinig bouwen.
Er is geen relevante verhoging van CO2- en methaan-emissies (van bijvoorbeeld industrie / verwarming / veeteelt).

Optioneel en indien van toepassing: In het algemeen heeft het planvoornemen een positief effect op de discipline klimaat ten opzichte van de feitelijke referentietoestand.

Effectbespreking t.o.v. de planologische referentiesituatie

Als er een relevant verschil is tussen de feitelijke en de planologische toestand, dient de aanzienlijkheid van de effecten van het planvoornemen ten opzichte van de beide referentietoestanden te worden beschreven en beoordeeld.

De effecten t.o.v. de planologische referentiesituatie kunnen op dezelfde manier beschreven worden als hierboven geschetst werd voor de effecten t.o.v. de feitelijke referentiesituatie, al zal je hier meer moeten uitgaan van mogelijke kwetsbaarheden i.p.v. effectief aanwezige kwetsbaarheden.

De nadruk in de screening ligt op de meest kwetsbare toestand, soms is dat de feitelijke toestand en soms de planologische toestand.